X
کیله دور عشــــوه قیلیـــــب دلر زیـــباگــه قـــرنگ
عشــــوه سی دلکـــش ایرور رقص دلاراگه قــرنگ
سیلکیــــنیب یورسه چمن ایچره اویالگی شمـــشاد
جلوه ســی رشـــــک ارم قامتی زیــــباگه قــــرنگ
دوداغین اویقوده اوپدیـم یورگیـــم یشنه دی خوش
کولگوسی شهــــدلی اول لعل شکــــر خا گه قرنگ
نیچه نی باقیشـــی اولدیردی چتیـــب قاش و قباغ
نیچه خنده ســــی تیرکوزدی مسیحاگه قــــــرنگ
اوته دی انچه گــوزل لرنی یاقیب رشــــک اوتیده
حــــور می او یا کی پری طلــــعت زیبـــاگه قرنگ
یار نظاره ســـــیدن بولــــدی " امانـــی " مخمور
پنجره ترقیــــشیدن کوزلری شهــــــــلا گه قرنگ
محمد صفر نظر " امانی"
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2012/12/18 ساعت 4 بعد از ظهر موضوع | لینک ثابت
سولر که از دیر زمان در خارج از کشور بسر میبرد و از اقارب نزدیک برق است بخاطر همدردی با خانواده برق ( برشنا ) وارد شهر شبرغان شد, برق جوزجان که هفتهء قبل نسبت مریضی کم خونی مجبور به ترک دنیا شد اقارب و دوستان مرحومی تا حال فاتحه گیری وی را در زیادی از برج برق های جوزجان بطور رسمی میگیرند.
آقای سولر در حین رسیدن به مرکز شهر با عده کثیر از همشهریان عزیز شهر شبرغان به گرمی استقبال میشد چنین فرمود:
اولاً همدردی و غم شریکی خویش را نسبت وفات مرحوم برق جان ( برشنا) که هفته قبل جهان فانی را وداع گفت ابراز داشته به بازمانده های شان صبر جمیل از خداوند متعال آرزو میدارم.
به مجردیکه از مرگ مرحومی اطلاع یافتم با عجله آمدم تا خانه های شما مردم را روشن سازم تا شبهای سرد و تاریک زمستان را به راحتی بگذرانید.
آقای سولر افزود : من نماینده های خویش را برای فعلاً در مرکز شهر که در هر ده متری روبروی یکدیگر موقعیت دارند موظف نمودم انشاءالله در آینده نزدیک شروع به فعالیت خواهند نمود , همشهریان عزیز در صورت مشاهده کدام مشکل لطف نموده به دفتر کاری من که بعداً آدرسش را برای شما خواهم گفت مراجعه نموده مشکل خویش را شخصاً با خودم در میان گذاشته فوراً به آن رسیده گی لازم صورت گیرد. تشکر
12.12.12 شبرغان – نورمحمد قویاش قاریزاده
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2012/12/18 ساعت 3 بعد از ظهر موضوع | لینک ثابت
اینجا لندن است رادیوی بی بی سی ساعت 15 و 16 دقیقه به وقت گرینویچ جام جهان نمای امشب را از رادیوی بی بی سی در لندن میشنوید.
بلی شنونده های عزیز ما در این بخش از پروگرام فارسی خود مصاحبهء داریم با جلالتمآب محترم کلفت خان جنگ که تازه از افغانستان تشریف آورده اند توجه شما را به صحبت های تراژیدی و دلگیر ایشان جلب میداریم.
خبرنگار :خوب محترم کلفت خان جنگ میشه که شما در بارهء وضع قبلی تان که در افغانستان بسر میبردید معلومات داده و نیز بگوئید که چرا آنجا را ترک نموده به اینجا مهاجر شدید؟
جنگ : خوب حاجت به این نیست که من خودرا معرفی کنم چرا که همه گی مرا میشناسند، قبل ازینکه من فعالیت های خود را برای شما اظهار کنم باید بگویم که مردم افغانستان در وقت های اخیر با من خیلی زشت رویه کردند و مرا هیچ قدر و قیمت ندادند و من هم نخواستم در آنجا زنده گی کنم چرا که من یک شخص عالم هستم حتی زیاد تر اوقات با روشنائی هایم که از هر طرف فیر میشد تمام افغانستان را روشن میساختم.
من نمیدانم این همه چیست روزهای اول که من به آنجا رفتم مردم از من خیلی استقبال گرم نمودند ولی در روز های اخیر هیچ کس نرخم را پرسان نمیکردند و در بین تودهء از مردم میرفتم که بازارم را گرم کنم اما همهء مردم به رویم میدیدند و تفی به رویم می انداختند و من بیچاره نا چار به عقب بر میگشتم.
بزرگترین سبب مهاجر شدنم اینست که من در آنجا بسیار بی اهمیت شدم.
خبرنگار : تشکر آقای جنگ میشه که شما بگوئید که در طول تقریباً 30 سال که در افغانستان بودید چه خدمتی به مردم افغانستان انجام دادید؟
جنگ : من مدت زمانی که در آنجا بودم چندان خدمتی به مردم افغانستان انجام داده نتوانستم فقط چند خدمتی که به مردم افغانستان انجام دادم این است که مکاتب، شفاخانه ها سرک ها و خانه های مردم را ویران کردم، هزاران طفل را یتیم و هزاران زن را بیوه گذاشتم و یک چیز دیگری را که به شما ذکر کنم این است میخواستم تمام مردم افغانستان را به کشور های بیگانه بدون پاسپورت روان کنم اما متاءسفانه نتوانستم فقط بیشتر از پنجاه فیصد آنها را به مقصد خود رساندم.
خبرنگار: خوب محترم کلفت خان جنگ شما چه خاطره های خوبی از افغانستان دارید؟
جنگ : تشکر من از افغانستان خاطره های زیادی دارم فقط در اینجا میخواهم بطور خلص برای شما بیان کنم،
در آن زمانیکه من به افغانستان رفتم هیچ کس مثل من یک عالم معتبر را ندیده بودند و من منتظر این بودم که چگونه خودرا به مردم معرفی کنم، بالاخره در هفت ثور بود که من به تمام مردم اطلاع دادم که در بارهء خود به آنها معلومات دهم دیدم که در آن روز تمام مردم از خوشی مرا به نعره های مرده باد جنگ استقبال میکردند.
من از دوستانیکه که مرا مدت زمان در آنجا نگهداشتند اظهار امتنان مینمایم و از شما خواهشمندم که سلام های گرم مرا از طریق رادیوی خویش به آنها وسیله شوید.
خبرنگار : میخواهم سئوال آخری خود را اینطور عرض کنم که آیا شما کدام پلان بر گشت به افغانستان را دارید و یا کدام دعوتی از جانب مردم افغانستان به عمل آید؟
جنگ: نه خیر من هرگز نمیخواهم دوباره به افغانستان بروم چرا که من چندی قبل یک تماس تیلفونی با مردم افغانستان داشتم هیچگونه جواب مثبت از آنها گرفته نتوانستم و همهء آنها از من نفرت میبردند.
در اخیر من باید یاد آور شوم که من مقاصد دیگری نیز داشتم که البته همهء آنها به نفع مردم افغانستان خواهد بود،
و حالا من باید تا آخر عمر خود در اینجا باقی بمانم و با خواری و زلت بمیرم تا مردم افغانستان قدر مرا زیادتربفهمند که من چگونه یک شخص هستم و بالای قبرم آمده گلهای قشنگ مانند شتر خار، هیزم و غیره را غرص کنند.
بلی شنونده های عزیز این بود مصاحبهء به محترم کلفت خان جنگ خورسندی های خودرا از مردم افغانستان اظهار مینمود شاید از شنیدن آن خیلی خفه و غمگین شده باشید.
خو ب شنونده های عزیز تا برنامه های بعدی که باز هم با اینطور مطالب دلچسب و دلگیر از کشور های مختلف جهان چون عراق، سودان , سومالیا و غیره ممالک جهان در خدمت شما قرار خواهم گرفت هر یک تانرا به الله پاک میسپاریم خدا حافظ پایان اخبار.
نویسنده : نورمحمد قویاش قاریزاده -2003
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2012/12/18 ساعت 3 بعد از ظهر موضوع | لینک ثابت
امروز صبح در جلو موترم بودم که بطرف وظیفه میرفتم در مسیر راه یک دریور موتر مسافر بری که در داخلش سواری نیز داشت با یک کراچی وان جنجال داشت که راه را نیز بسته بودند , بالاخره از موتر پائین شدم پرسیدم مشکل چیست؟
کراچی وان چه میگه : موتر از روبروی من میآید هر قدر گفتم که از او طرف بیا نکرد , در حالیکه دیدم کراچی وان قانون ترافیکی را مراعات نکرده از روبروی موتر به سمت او در حرکت است و دیدم کراچی نیز خالی است .
گفتم کاکا جان اگر کراچی بار میداشت یک راه میداشت که تو کمی طرف مقابل را ملامت بکنی اما تو از دست او آمدی و بازهم اورا ملامت میکنی .
دیدم که مرغ کاکا کراچی وان یک لنگ دارد و جنجال شان بیشتر شد و به راننده موترمسافر بری میگفت که بیا تورا به ترافیکی یا پولیس میبرم , من هم خندیدم و از کوچهء دیگر به راه خو ادامه دادم.
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2012/12/10 ساعت 3 بعد از ظهر موضوع | لینک ثابت
اعلان فوتی:
وزارت آب و برق پدر , برشنا مادر , جنراتور , الکین وگیس برادران , شمع و چراغ خواهران , برق دستی , گوگرد , لمپه برادرزاده ها , سولر در خارج از کشور , لایتر و چقماق پسران خاله , تندور , اوجاق , روشن اقارب , نسبت وفات برق جوزجان که از دیری قبل به مرض کم خونی دچار و در حالت کوما بسر میبرد داعیه اجل را لبیک گفته جنازهء مرحومی امروز در داخل برشنا جوزجان ادا و بعد از ادای نماز جنازه در حظیرهء آبائی شان در نقطهء نا معلوم بخاک سپرده میشود , فاتحه گیری مردانه دربرج برق های جوزجان و فاتحه گیری زنانه در منزل مرحومی ( برشنا) گرفته خواهد شد همشهریان عزیزی مطلع باشند.
انا لله و انا اله راجعون.
نوشتهء: الحاج نورمحمد قویاش قاریزاده
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2012/12/6 ساعت 10 قبل از ظهر موضوع | لینک ثابت
سلام عزیز حرمتلی دوستلار :
ترکمن دیلنده ایکی شعر لر توپلمی تازه چاپدان چیقدی 1. یاشیل یاپراق ( الحاج نورمحمد قویاش " قاریزاده" ) 2. سویگی تولقین لاری ( محمد صفر نظر " امانی " ) نینگ اثرلری, ینه ده بیز بو فرهنگیمیزه خدمت اتمک اوچین بیر ناچه کتابی چاپ اتمک اوچین ایشه باشلادیق , بو گیزک ترکمن یاشلاری اثرلری شکلینده بیر کتاب چیقارجق البته ترکمن یاش یازیجی , شاعر لریمیزنگ ( غیز یا اوغلان) مطلب لری قیسی دلده بولسه بیز بیلن تماس آلیب 1نجی غیسقه تانیش نامه سی 2نجی اوچ پارچه شعر, طنز, مقاله و یا مطلب 3نجی بیر عکس نی سافت شکلنده ( کمپیوتر ده یازیب) ایبرمانگیزی خواهش اتیورس که همه میزینگ ده بو قمتلی فرهنگیمیز خدمت اتمکلیکده پایمیز بولسین. البته هر بیر کتاب دا 10 و یا 20 کیشی یاشلار مطلب لرینه جای بریب چاپلارس نصیب بولسه , سیزینگ ده بو اوغورلارده فکر لرینگیز گوز اوستینه غراشیارس.
تلفون لاریم : 0799866390/ 0786721181
noorquyash@yahoo.com ایمیل آدرس
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2012/11/15 ساعت 10 قبل از ظهر موضوع | لینک ثابت
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2012/9/26 ساعت 9 قبل از ظهر موضوع | لینک ثابت
تـرک عــــالمنینگ ایچره ارکـانـــــه اوغوزلاربیز
بـاش اگــمه گــن عـالمـــده دشمـانـــه اوغوزلاربیز
حــرمتلی آتـــامیز اول حکمت لــــی اوغوزخاندان
مـرداوغلی بولیب یایران هریـــانــــه اوغوزلاربیز
محـمودلـی وسنجرلــی افشــارلــــی وبایــرام لـــی
عـــــادل یوریدن حکمین کیهـــانــه اوغـوزلاربیز
محـمودی سوریب اونگ غه سنجرنــی آلیب یــانه
چیق غــــان همه دنیـــانی آلمــانــــه اوغوزلاربـیز
محمـــــودی ایچیمیـــــزدن سلطــــان سپاه سایلاب
غزنیده غوران کوشک و کاشـــانه اوغوزلار بیــز
افشــاری ادیب حـــــاکـم بایرام نی ادیب ســــــردار
دشـمـــانی ینگیب آلغـــان مردانــــه اوغـوزلاربـیز
دایم ادیبان بیرلیک شول عصــــــروزمـــان لارده
دنیـــــاده گــــزان هریــــان ارکـانــه اوغوزلاربیز
گـــــرچک لیک وبـگ لیکده خانان لیغ وشاهلیقـده
عــــالــــم دیلینه بولغـــان افســـانـــه اوغوزلاربـیز
گــوراوغلی بولیب بیریم یوسف احمد اولیب بیـریم
شاهانه بولیب گیــــران دستـــــانـــه اوغوزلاربیـز
تاریخیمیز اوتمیشــــده یرصفحه سینه سیغمـــــــان
تاریخیمیزی یازغان آسمـــانـــــه اوغـــوزلاربـیز
یدیگن یـدی شـــاعرمیز ید یگـن یـــدی ییلـدیزدک
گوگینگ یــوزینه چیق غـان سیرانه اوغوزلاربیـز
ملانفــس وســـــیدی ، زنهــــــاری، معــــروفــــی
مونـگ لــــــرچه اثریازغان ترکانه اوغـوزلاربیز
دانش سیز وعـــــالم سیزدیمانگ بیزاوغــوزلارنی
مخدومقلی وســـــیدی فـــــرزانـــه اوغـــوزلاربیز
گورمانگ یکــــــه و یلغوزبو فنده" امـــــــانی"نی
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2012/9/26 ساعت 9 قبل از ظهر موضوع | لینک ثابت
یوقه دیرنافه و گلـــــدن همه اعضــــــا بـدنینگ
شیشه د ک پـــــاک وصفادیر گــل بویا بد نینگ
سیلکنیب عشوه بیلن تــــاشله سانگ آهسته غدم
تولقیینر کویله گینگ ایچــــره مثل دریا بدنینگ
یختیلارایندی منینگ شـــــــام خیــــــال وزهینیم
چیگدیم اندیشه یوپین مـوجینه بیضــــــا بدنینگ
جلوه وقتی گوزاونگندن حــذر اتگین گـــوزلیـم
که نظربولمه سین اولتــــــاینه زیبـــــــا بدنینگ
دل یوپی غالدی ( امانی ) اوره شیب کویله گینه
بوله یین دیب غوشه غی بیلینه رعنـــــا بدنینگ
محمد صفر نظر " امانی"
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2012/9/26 ساعت 9 قبل از ظهر موضوع | لینک ثابت
1- قالی یا حالی واژه ترکی ترکمنی است.
بمعنی فرش بزرگ که بانخ، پشم و یا ابریشم به رنگها و نقشه های مختلف بافته میشود و
در کشور ما بنام قالین مشهور است.
2- تاریخچهء قالین:
اگر به پیشینهء و قدامت تاریخی صنعت
قالین و قالین بافی نظر به افگنیم، خواهیم دید که هنر قالین بافی نسبت به هر قوم
دیگر جهان در بین مردم ترکمن سابقهء طولانی دارد. از دورانیکه مالداری و دامداری
در میان انسانها رواج یافت همزمان با آن، هنر قالین نیز شکل گرفته است. این هنر
ظریف و صنعت زیبا کم از کم (2500) سال قبل از امروز بمیان آمده و با گذشت زمان
بشکل بسیار مقبول در آمده است.
قدیمی ترین قالین ایکه تا هنوز کشف شده
است متعلق به قرن پنجم قبل از میلاد بوده در سال 1947میلادی در اثر کاووش ها و
حفریات باستان شناسان اتحاد شوروی سابق از زیر یخ های پازیریک سیبری کشف گردیده
است. این قالین پشمی نفیس، نقوش برنگ قرمز روی متن سفید بافته شده است.
از جمله قالین های قدیمی دیگر، یکی هم
قالین ابریشمی نخ طلا موسوم به هاشم(سال743م) مربوط به دورهء عباسیان در بغداد
است. که در نوع خود بزرگترین قالین بشمار میرود. همچنان آثاریکه از مراسم شاهان
آثور بر سنگ نوشته ها باقی مانده است. قدامت قالین را به (2500) سال پیشبینی می
نماید.
زمانیکه مارکوپولو سیاح ایتالوی در
قرن(13) میلادی از مناطق ترکمن نشین دیدن و سیاحت میکند و در فصل بیست و یکم
یادداشت های خود چنین نوشته است:
« میدانید در اینجا قالین های بسیار
نفیس و زیبائی تهیه می شود. پارچه های بارنگ قرمز و دیگر رنگها بافته می شود که
قابل تحسین است.» اگر بپذیریم که در دوران مارکوپولو درمیان قالین های ترکمن این
چنین قالین های نفیس و زیبا موجود بوده است. نتیجتا برای فرآورده های قالین،
تاریخچه طولانی تر که مربوط به دوران پیشتر از آنست می توان تخمین زد. چرا که
قالین بافی محصول انبوهی از کار و خلاقیت دختران ماه رخ وزنان زیبای ترکمن است.
همچنان مارکوپولو در جای دیگر یادداشت های خود نوشته است که «همچنین چیزهای عجیب
دیگری که نهایت زیبا است در بین ترکمن ها پیدا میشود و فوق العاده زیبا و گرانقیمت
است.»
در زمان های قدیم ترکمن ها هرچیزی را
که با دست می بافتند برای نشستن مورد استفاده قرار می دادند، قالینش می نامیدند و
یا عبارت دیگر فرش بافته شده را قالین می گفتند. در مورد ایجاد و بافت قالین
حکایات اسطوره یی نیز در کتب و متون قدیم بمشاهده میرسد. یعنی حکایات و قصه هائیکه
عظمت دربار حضرت سلیمان علیه السلام را بیان می دارد همانا قالینچهء است که بنابر
معجزهء آنحضرت در هوا پرواز میکرد.
بدیهست که قالینچه یکی از شاهکارهای با
ارزش از جهت کار هنری عصر خود بوده و بطور تحفه و سوغات از جانب یکی از رجال
برجسته آنوقت به درباروی راه یافته است همچنان شواهد و اسناد فراوانی موجود است که
قدامت و سوابق قالین را برای مان آشکار و واضح میسازد. زمانیکه اسکندر مقدونی به
خراسان کهن یوریش و هجوم می آورد دست به یک سلسله تصرفات و فتوحات می زند او در
همان وقت یک تخته قالینچهء منقش و بسیار مقبول ایکه بشکل میناتوری بافــته شــده و
در زمان خود بی بدیل بود از شهر ام البلاد بلخ به عنوان تحفه و سوغات به مادرش
بمرکز امپراطوری خویش به شهر "آتن" ارسال وهدیه میدارد.
همچنان حفریاتیکه در سال 1965میلادی
توسط دوکتور لویی دوپری دانشمند افغانستان شناس امریکایی در مربوطات ام البلاد بلخ
صورت گرفته است مربوط به دورهء نیالیت ها بوده آثار و ابزار فراوانی کشف شده است
که از جمله اهلی ساختن حیوانات نیز شامل آن میباشد بویژه گوسفند قره قل و استفاده
از پشم آن که قدامت تاریخی آن به ده هزار سال قبل از میلاد بوده است.
در مورد بوجود آمدن صنعت قالین در بین
مردم ترکمن اسطوره یی مشهوری موجود است که می گویند: تخمینا چند هزار سال قبل در
بین ایلات اوغوز (که همگی ترکمنها از این شخص منشعب شده اند) دوشیزه دوگانهء بدنیا
آمدند که نام یکی (حالی) و دیگری (بوستان) بوده است. هردوی آن استعداد خارق العاده
داشتند و بخاطر خدمت به همنوعان خود به رقابت های سالم پرداختند و در نتیجه به کشف
و اختراعات صنعت نایل آمدند دوشیزه حالی صنعت قالین بافی را اختراع نمود که اکنون
بنام وی مسمی شده است و دربین ترکمنها بنام (حالی) و در بین سایر اقوام بنام قالین
و در بین ایرانیها بنام (قالی) یاد میشود. دوشیزه گلستان هم به کشف و اختراع توربه
(توبره) موفق میشود که در بین ترکمنها بنام (بوستان توربه) یا جوال توربه مشهور
بوده و دربین ترکمنها هنوز هم مورد استعمال است.
صنعت قالین از زمانه های دور تا بحال
توجه محققان، دانشمندان و کلکسیونرهای علاقمند را بخود جلب کرده و هنوز هم میکند.
چنانچه در موزیم های جهان از جمله «قاهره» قالینچه میناتوری شده نگهداری میشود که
کارام البلاد بلخ بوده و چند سال پیش از میلاد بافته شده است
به همین ترتیب قالینچه ای در کلکسیون
دولتی اطریش مشاهده می کنیم که مربوط و منوط به قرن (16)میلادی بوده که متعلق به
پطرو کبیر میباشد این قالینچه از ابریشم خالص بافته شده با طلا و نقره مزین گردیده
است و به نظر آرکیو لوژستها مقبول ترین و زیباترین فرش است که در کلکسیون ها و
موزیم های جهان دیده است.
در زمان خلفای عباسی در «جیره» قالین
بافته شده بدست آمده است که در اطراف و اکناف دریای خزر بوجود آمده که باشنده گان
اصلی آن منطقه را ترکمنها تشکیل میدهد که در محدودهء جمهوری ترکمنستان قرار دارد.
صنعت قالین بافی به سرزمین هندوستان در زمان حکمرانی شاهان و سـلا طـین تورک تبار
مغولی در قرن (16-17)میلادی منتقل یافت. این صنعت زیبا و ظریف بواسطهء شهزاده گان
تورک بلخصوص در زمان جلال الدین اکبر ووزیر دانشمند اوخان خانان محمد بایرام خان
ترکمن رواج یافت. زمانیکه ترکان در هندوستان حاکمیت داشتند یکتعداد ترکمانان همراه
بایرام خان به آنجا منتقل گردیده و جابجا شدند و هنوز هم دریک قسمت دهلی جدید
دروازه بنام «ترکمن گیت» مشهور است که این خود نمایان گر موجودیت ترکهای ترکمن را
در آنوقت گواهی میدهد. در آنزمان نظر به هدایت خود شاه جهان برای قصر «عنبر» قالین
های از پشم مخصوص تهیه شده است.
هکذا در قسمت قدامت و پیشینه تاریخی
صنعت قالین پیشکسوتانی همچون ابوالقاسم فردوسی در اثر ارزشمند خود (شاهنامه)
ترسیمی که از دربار شاهان مشرق زمین از جمله جمشید و فریدون و کیخسرو وغیره نام
آوران اسطوره یی می نماید. در لابلای بر شمردن زیبایی و ظرافت تخت و تاج مرصع به
جواهر و آلات زینتی آن عصر، صنعتی از فرش بودن صالونها و دهلیز ها و سراپرده
شاهانه که توسط قالین و قالینچه های رنگارنگ و متنوع آراسته یافته به نیکویی یاد
میکند به همین ترتیب قالین زینت بخش قصرهای مجلل شرق و غرب بوده در آینده نیز خواهد
بود.
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2012/8/27 ساعت 9 قبل از ظهر موضوع | لینک ثابت
محمد بیرام بدخشانی یا بیرام خان بهارلو (به لحجه ترکی: بیرم خان باهارلی) ملقب به خان خانان (درگذشت ۹۶۸ ه. ق /۱۵۶۱ م) از امراء و وزرای معروف سلسله گورکانیان هند و پیشکار و قیم مورد اعتماد جلال الدین اکبر شاه بزرگترین امپراتور گورکانی هند بود که به طور جدی به تشویق شاعران و هنرمندان میپرداخت.
محمد بیرام از اویماق بهارلوی ترکمان[۱] بود. او از نوادگان میر علی شکر بیگ بهارلو امیر و رئیس مشهور ایل بهارلو بوده است و نسب او به این ترتیب است: بیرم خان بهارلو ابن سیف علی بیگ ابن جانعلی بیگ ابن پیرعلی بیگ ابن علی شکر بیگ بهارلو.[۲]
پدر او و پدر بزرگش در خدمت ظهیرالدین بابر سرسلسله گورکانیان هند بودند[۳] پدر بیرام خان یعنی «سیف علی بیگ» از سوی بابر حکمران غزنه بود.[
محمد بیرام پسر «سیف علی بیگ» از طایفه بهارلو در حوالی غزنه[۲] یا بدخشان[۱] و یا در بلخ [۴] متولد شد و در بلخ به تحصیل علم و ادب پرداخت و در این مسیر به کمالاتی رسید. وی در شانزده سالگی به خدمت همایون فرزند بابر درآمد و به سال ۹۳۷ ه. ق زمانی که همایون در ۲۴ سالگی به سلطنت رسید وی نزذیکترین دولتمرد و مقربترین رجال دربار او بود و علیرغم کم سن و سال بودنش از عهده مأموریتهای جنگی با پیروزی و سربلندی برمیآمد.[۲]
زمانی که همایون در تبعید پانزده ساله در ایران روزگار میگذرانید، بیرام خان در رکاب او بود و به استقرار امپراتوری مغول تحت حکومت همایون و اعاده سلطنت او بسیار کوشید. پس از مدتی در ۹۵۲ ه. ق همایون با یاری شاه تهماسب صفوی به قندهار لشکر کشید و آنجا را تسخیر کرد و بیرام خان بهارلو را به حکومت آنجا منصوب نمود و پس از آن طی جنگها و نبردهای متعدد سراسر هند را تسخیر کرده و وارد دهلی شد.[۲] بیرام خان پس از بازگشت به هند مرتبهٔ سپهسالاری یافت.[۵]
همایون که در یافته بود بدون حمایت خانها، امپراتوری تضعیف شدهٔ گورکانی را نمیتواند ترمیم کند با دختر بزرگ جمال خان از مخالفین پدرش بابر ازدواج کرد و بیرام خان نیز دختر کوچک همان خاندان را گرفت.[۶]
وقتی همایون در سال ۱۵۵۶ درگذشت بیرام خان، اکبر جوان را امپراتور خواند و اسباب جلوس او را بر اریکه سلطنت پدر فراهم آورد. پس از آنکه جلالالدین اکبر در سن ۱۴ سالگی جانشین پدر شد بیرام خان بهارلو مربی و راهنمای او بود و اکبر در کودکی بیرام خان را «آتام» به معنی «پدرم» صدا میکرد. در این ایام زمام امور سلطنت در دستان بیرام خانخانان بود[۲] و او به مدت چهار سال به عنوان نایبالسلطنه عمل کرد.
بیرام خانخانان یک فرمانده نظامی تمام عیار و جنگجویی صفشکن بود. قابل توجه ترین نبرد او نبرد دوم پانی پت بود که بین اکبر و «هِمو» پادشاه هندو بود که آگرا و دهلی را در تصرف خود داشت و در نوامبر ۱۵۵۶ م در شمال هند در گرفت.[۷] شاه هندو صد هزار سوار و پانصد فیل جنگی و توپخانهای نیرومند داشت. وقتی دو لشکر به هم رسیدند، توپخانه همو، سپاهیان جلالالدین اکبر را زیر آتش سنگین خود گرفت و فیلها شروع به پیشروی کردند. اما بیرام دستور داد تا فیلها را زیر آتش گرفته و تیرباران کنند؛ این تاکتیک تازه فوراً وضع میدان را به سود سپاه گورکانی تغییر داد و فیلهای وحشتزده به عقب برگشته اردوی همو را برهم زدند و سپاهیان او را مجبور به فرار کردند. بعد از این پیروزی همه ثروت و ساز و برگ نظامی همو به دست بیرام خان افتاد و او برای اینکه به پادشاه نوجوان روحیه بدهد به دست خود همو را در حضور او گردن زد. سپس جلالالدین اکبر سوار بر اسب، همراه با سپاه گورکانی پیروزمندانه و با شکوه تمام وارد دهلی شد.[۲]
پس از این پیروزی بیرام خان بقایای نیروهای افغان را که در اجمیر و گوالیا و جونبپور بودند شکست داد و دوباره مرز امپراتوری گورکانی را تا رود گَنگ گسترش داد. اکبر نیز او را علاوه بر مقام «امیرالامراء» به رتبه «نیابت سلطنت» و «پیشکاری کل» (صدر اعظم) ممالک هندوستان ارتقاء داد و بیرام خان بهارلو نیز با کمال اخلاص و وفاداری تمام کوشش خود را در راستای استوار ساختن امپراتوری گورکانی بهکار برد.[۲]
وی در ترغیب و تشویق شاعران و عالمانی که از ایران به هند میرفتهاند گشادهدست بود و بدین سبب گروهی از سخنوران و هنرمندان در دوران قدرت و شوکت او از ایران به هند رفتند و در دستگاه حکومتی او به گرمی پذیرفته شدند.[۵]
بیرام در قلع و قمع مفسدان و مخالفان اکبر اهتمام بسیار نمود با این وجود روش خشن و مستبدانه او که مخالف مرام تساهل و تسامح اکبر بود و نفوذ دایه اکبر، عاقبت بین بیرام و اکبر اختلاف پدید آورد. اکبر او را در ۱۵۶۰ معزول کرد و خود زمام امور را بدست گرفت.
سپس اکبر به او امر کرد که به زیارت حج برود. اما بیرم خان به سوی پنجاب و کوههای سوالک رفته و در آنجا علم استقلال برافراشت. امپراتور اکبر نیز به سوی او لشکر کشید و بر پیشکار سابق خود پیروز شد. با این وجود به خاطر خدمات بیرام، اکبر او را اکرام و نوازش بسیار کرد.[۲]
بیرام خانخانان از امپراتور اکبر اجازه سفر به حجاز گرفت و به قصد حج به سمت مکه حرکت کرد اما قبل از عزیمت در پاتان گجرات، به دست یک افغانی پشتون بهنام «مبارک خان لودی» که پدرش را پنج سال پیش در جنگی با سپاهیان بیرام از دست داده بود، در ۱۴ جمادیالاولی ۹۶۸ ه. ق ناجوانمردانه ترور و کشته شد. [۴] [۲][۷]
جنازه بیرام خان با شکوه تمام به دهلی برده و چندی در جوار بقعه خواجه نظام الدین اولیا به امانت گذاردند و در سپس بر اساس وصیتش استخوانهایش را در سال ۹۷۱ ه. ق به مشهد منتقل کردند و در کنار حرم امام رضا به خاک سپردند.[۲]
پس از آنکه بیرام خانخانان در ۱۵۶۱ م ناجوانمردانه بهقتل رسید همسر او «سلیمه سلطان بیگم» و فرزندش عبدالرحیم خانخانان که در آن زمان چهارساله بود را به احمدآباد و از آنجا به دهلی آوردند و به دربار اکبر سپردند. اکبر شاه، با همسر بیرام خان ازدواج کرد و ناپسری خود عبدالرحیم را تحت حمایت و تربیت خود درآورد.[۶] عبدالرحیم خانخانان در دربار اکبر مدارج عالی یافت و در حمایت از هنرمندان گوی سبقت را از پدر ربود.
هم اکنون به یاد و نام بیرم خان بهارلو در دهلی نو، پایتخت کشور هند، دروازهای به نام «تورکمن دروازه» وجود دارد.[۲]
بیرام خان بهارلو علاوه براینکه در زمینه سیاست و سپاهیگری دولتمردی برجسته و سپهسالاری صف شکن بود در زمینه علم و ادب نیز دانشمندی عالی مقام و شاعری توانا بهشمار میرود. او به زبان مادریش ترکی عشق میورزید. دیوان اشعار ترکی او در سال ۱۹۷۰ م برای نخستین بار، تحت عنوان منتخبات، در عشق آباد، پایتخت جمهوری ترکمنستان به چاپ رسید. دیوان فارسی او به سال ۱۹۱۰ م در کلکته هند توسط محقق انگلیسی «اینوس روس» منتشر گردید.[۲]
بیرام آیین تشیع داشت و از قریحه شاعری نیز بهره مند بود و بهنام خود تخلص میکرد. دیوان شعرش در دست است[۴] و اشعاری به فارسی و ترکی سرودهاست.[۷] گذشته از این مجموعهای بهنام «دخلیّه» از او شهرت داشت که متضمّن تصرّفات او در شعر بعضی از گویندگان به قصد بهتر ساختن لفظها یا مضمونهای آنها بود.[۵]
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2012/6/4 ساعت 9 قبل از ظهر موضوع | لینک ثابت
بیـــــــر درده گرفتــــارم، گر ســــنده دوا باشــــــد،
بخشـــــم ایکــــی دنیامــــی، هم اوندا وفا باشــــد،
اول پردانــــی یؤزینــــگدن، بردار که خوب بینـــم،
قربان حیــــانـگ اولســــام، گرمـــــرگ روا باشد،
آی دک یؤزینـــــگ منور، روشـــــن کند عالــم را
بیر بوســــه ذکات ایله، هــــــرچند ریا باشـــــــــد،
به به نه گــــؤزل دور ســــن،یا حور زمینــــی تو؟
باشقه دیلگیـــــم یوقدور، بیر لطـــف شما باشـــد!
بیر ییلغیریپ باقاندا، بخشـــــی دوجهان برمــــــن،
مهــرینگ بیلــــن محبـــــت، هم ناز و ادا باشـــد.
بیر لحظــه اوزاقلاشـــسانگ، میپــالم و میجـــویم،
تاپماســـام قرار اولمـــاز، یارم به کجـــا باشـــــد؟
هــر بیر سؤزینگ عســــــل دک، لذت دهــدم یارا!
عـمـــریمـــــیز، هم دنیــــــا، ای کاش بقــا باشـــد!
"قویاش " قــیلار وصفیـن، آن گلـــرخ زیبـــــا را،
هــر لحــــــظه دعــا ایلار: " از درد جدا باشـــد!"
نورمحمد قویاش " قاریزاده"
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2012/3/7 ساعت 11 قبل از ظهر موضوع | لینک ثابت
وطـــن دن ایریلیب بیخانمـــــان اولگن مهــــــــــاجرمن
پریشــــان و غمیـــــن و ناتوان اولگـــــن مهـــــاجرمن
بیان ایتسم سوزیمنی تینگله مس هرگز کیشی بولکون
مسافرلیـــــــک ده بینام و نشــــــان اولگن مهــاجرمن
تولیـــب بیگانه لر یورتیده کونگلیــــــم قیغو غـــــم گه
حــــزین آواز بیرله لا بیان اولگــــــــن مهــــــــاجرمن
خدایم سالمـــــه سین هیچ کیم باشیگــه شام فرقـت نی
باسیب فرقت یوکــــی ٰ قدی کمـان اولگن مهــــــاجرمن
وطن یادی و قرداشــــلر فراقــــــی بیزنی زار ایتــــگن
اولرنینگ یادی ده کوپ خسته جان ا ولگن مهاجــرمن
دم آلمی قری یاش ٰ ایرکک عیال جان باریچه ایشــلــب
ولیکــن شونده هم محـــتاج نان اولگن مهـــــــاجرمـن
مهـــــــاجرنامه ده نقصانی کوپ دیر عیب توتمنــــــگلر
بولیب " قانع" بوکونگه بغری قان اولـگن مهــاجـرمن
سید سراج الدین " قانع"
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2012/1/4 ساعت 11 قبل از ظهر موضوع | لینک ثابت
شاه مار ساچلار ینگ بیر گنج کان اوستینـــــده د یر
گنج کانینگ غور ییب أیلاب نهـــــان اوستینــده د یر
آفتــــــاب حســــنینگا گیلمـــز برابر آی و گـــــــــون
گل یوز ینگ وصفــی مداما بول جهان اوستینده د یر
قامتینــگ طو بی یوز ینگ گـل دوداغینگ آب حیــات
گوزلر ینگ در یای عمان د یر کمــان اوستینــده د یر
دوداغینگدن بوسه بر سنگ یاش اولار غرر ین گونگل
اول اثرلی لب لرینگ "عیسـی دمان"اوستینده د یر
اول قیامت گو نده هـم کو یمز کوسنمز عاشـــغینگ
قامتینگ نینگ سایه سینـــده سایبان اوستینده د یر
اوراز دو یشده هوشدا دلبریم وصلینــــگ دیلاب دایم
یابـــو لر یا بولمغای د یب بیر گمان اوســــــتینده د یر
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2011/6/2 ساعت 8 قبل از ظهر موضوع | لینک ثابت
ســـن گیدیب ای نازنینـــــم گوزلــریم غان آغلاشـــار
جسمــم ایچره تیتره ئیب هــردم شیرین جان آغلاشار
من اگـــر هجرینگده دینـــمازدان مکـــرر آغله ســـم
سینگسراب احوالیـــمه یر همـــده اسمـــــان آغلاشار
آیرالیـــــــــق دردی بوگـــون یقـدی منی اوز اودیــنا
حـــس ادیب درد و غمیمنـــی جمله انســـان آغـلاشار
هر کیشــی گورسـه بو حالیـــم یاشه دولغــی گوزلری
بو سبب دن دوســت و یاریم بغـــری بریان آغــلاشار
بیرجه گیل یانیم غه ای یار اولسم ارمان غالماسیــن
قوم و قرداش دوست و یاریم بلـــکه هریان آغلاشار
نورمحمد قویاش " قاریزاده"
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2011/5/26 ساعت 9 قبل از ظهر موضوع | لینک ثابت
مورخ ۱۴ ثور ۱۳۹۰ میلادی مصادف است با ۰۴/۰۵/۲۰۱۱ افتتاح انجمن فرهنگی ترکمنهای افغانستان در ولایت جوزجان و شهر شبرغان با برگزاری محفل با شکوهی افتتاح گردید و در چوکات این انجمن لیلیهء برای ۱۰۰ نفر ازمحصلین و شاگردان کورس موسیقی دوتار و یک تیم کرکت نیز افتتحاح گردید و همچنان دپارتمنت زبان و ادبیات ترکمنی در دانشگاه جوزجان افتتاح از طرف اشتراک کننده گان با قطع نوار گشایش یافت.
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2011/5/15 ساعت 4 بعد از ظهر موضوع | لینک ثابت
saña ak bir gúl iberyän! Yapragynda IMAN
,
baldagynda HORMAT, ysynda JENNET
,
reñkinde NUR bar. Öyuñize shatlyk
,
kalbyñyza nur bolup dolsun. Elmydama
mashgalañyzda agzybirlik, rysgal, döwlet
yar bolsun. Durmushyñ ak guller yaly
owadan, görjegiñ gowy, baylyk dal-de
bagtyñ bolsun, söyúp hem söylup yasha
!
Sen bagty dal, bagt seni gözlap tapsyn
!
Yetip gelyan Gurban bayramyn kabul
bolsun!!!
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2010/11/21 ساعت 11 قبل از ظهر موضوع | لینک ثابت
قربان بیرامینگیز غوتلی مبارک بولسین
Kurban Bayraminiz Mubarek Olsun
عید قربان برای شما مبارک باد
Happy Eid
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2010/11/11 ساعت 3 بعد از ظهر موضوع | لینک ثابت
نواختن دوتار از زمان قدیم بدین سو در بین مردم ترکمن مروج است . البته این آله موسیقی جای گاه خاص را در بین مردم کسب نمو.ده است . از این سبب دوتار نوازان بزرگ و معروف در قسمت استفاده و نوازنده گی افتخار بزرگ را برای مردم بخشیده است . دوتار یک آلهء موسیقی کلاسیک وقدیمی بوده در بین مردم ترکمن مروج است و توسط انگشتان نوازنده گان بزرگ و معروف نواخته می شود . نوازنده گانیکه برمز های هنری آن بلدیت کامل دارند در محافل بزرگ با کمپوز های خوب دوتار می نوازند و مردم با آواز آن خوب گوش فرا می دهد و تماشاچیان خودرا خوش و مسرور احساس می کنند این آله موسیقی را بر علاوه مردم ترکمن برادران ازبیک هم با وشوق علاقه زیاد می نوازند نواختن دوتار در وطن عزیز ما در مناطق ترکمن و ازبیک نشین در بین مردم از طرف دوتار نوازان نامدار نواخته شد ه با جزبه خاص و کمپوز های خوب قلب های مردم جا گرفته و تماشاچیان خودرا خوش احساس می نمایند علاقه مندان خاص دوتار از شروع تا ختم محفل با علاقه مندی گوش فرا می دهند و در ختم محفل ازدوتار نوازان تشکری وسپاس گذاری می نمایند . در این جا بیوگرافی استاد مرحموم محمد سرور بخشی اندخوئی خواننده نامدار ترکمن را به معرفی می گیریم .
یورک بیر گل بولسه برسم الینه
.قربا ن بولسم لبنداکی خالینه
آری این صدای محمد سرور بخشی است که از طریق رادی. تلویزیون ملی افغانستان شاید وطنداران عزیز ما شنیده باشند امروز دوتار نواز و آواز خوان حنجره طلائی ترکمن مرحوم محمد سرور بخشی در بین مردم نسیت ولی صدای او حالا نیز گوش های مرا می نوازد مگر آواز دلنشین مرحومی در قلب مردم جا گرفته همیشه در قلب مردم بوده و آواز وصدای دانوار مرحومی سزواوار توصیف است . بر علاوه مردم ترکمن دیگر ساکنین و طن عزیز ما هم با علاقه مندی خواص و آهنگ های آن گوش فرا میدهند و این آواز خوان نامدار ترکمن در بین دیگر آواز خوانان بخش کلاسیک از شهرت خاص برخردار است آوازیکه از حنجره مرحومی برآمده است سبب خوشی مردم شده یکبار آواز مرحومی گوش فرا دهید و مشتاق همیشه گی آن میشوید . محمد سرور بخشی در سال 1321 هجری شمسی در قریه آلتی بولک ولسوالی اندخوئی ولایت فاریاب دیده به جهان گشود و نام پدرش حاجی خداینظر می باشد . دوره ابتدائیه را در قریه آبائی اش خواند وبعدأ تعلیمات را طور خصوصی پیش برده است محمد سرور 14 ساله بود پدرش دنیای فانی را وداع گفت وسبب نبودن پدرش از در س تعلیم محروم مانده است برای نفقه روز گار به پیشه کشاورزی رو می آورد محمد سرور 22 ساله بود به خدمت مقدس عسکری را با آبرو مندانه مدت عسکری را سپری نمود محمد سر ور هنگامیکه در خدمت عسکری بود با آهنگ با موسیقی علاقه ناگگستنی را یعنی رشته های دوتار رگ های قلبش را می بندد با شوق علاقه بسیار به سرودن آهنگ و نواختن دوتار می پردازند جالب این است برای محمد سرور بخشی هیچ کس رهنمائی ننموده است اولین آهنگ مرحومی که کمپوز نموده شعر، شاعر معاصر دولت گلدی فدائی میباشد و مطلعه آن این است .
علم گرک یخشی یمانی بیلمانه
که در سال 1350 رادیوملی افغانستان روزانه نشرات 15 دقیقه برنامه ترکمنی را آغاز نمود سرور بخشی آهنگش را ثبت نمود و تا سال های 1357 هجری شمسی در بین مردم به شهرت خاص رسید ودر همان سال چندین آهنگ را به مدت کوتاه ثبت نمود وبعدا در ولایت های مختلف کشور به نشر رسید محمد سرور بخشی گاهی مطالب شعری آهنگش را خودش می سرود و همچنان در ساختن آهنگ هایش از شعر های شاعران بزرگ چون شاعر معروف ترکمن حضرت مخدوم قلی " فراغی " وسید نظر سیدی قربا ن توردی ذلیلی ، ملانفس ، کیمنه ، بابا مشرف ، رحیم قل چولاق و معاصر شاعر عبدالرحیم غریبیار را استفاده می نمود فن آهنگ و نواختن دوتار را محمد سرور بخشی نه تنها به خودش محصور نمانده این هنر ار به پسر ارشد خویش عبدالوهاب سروری به میراث گذاشته است . مرحوم در سال 1370 اول عقرب روز چهار شنبه سبب فشار خون دنیای فانی را وداع گفت . روحش شاد با د مکانش جنت فردوس باد
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2010/11/11 ساعت 11 قبل از ظهر موضوع | لینک ثابت
سر گشتهء جانانه ام و پوی من اینســـت
شوخ فطرتم و عادتم و خوی من اینسـت
پا میگـــــذرم در رهء چشمـــــان غــزاله
رفتار من و راه من و کوی من اینســـت
با زمـزمهء شــــوخ او را مــیدهــم آزار
طرز غضب غفلت جنگجوی من اینســت
با شعر و غزل بوسه زدم در دل جـــانان
من سوسنم ایثار من و بوی من اینســت
از مهــــر وفا دل بچنــــگ آورد امــــانی
چون ساحـرم و قدرت جادوی من اینست
محمد صفر نظر "امانی"
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2010/10/19 ساعت 3 بعد از ظهر موضوع | لینک ثابت
انجمن فرهنگی ترکمن های افغانستان از هزارمین سالروز تاسیس امپراتوری سلجوقیان در غرب این کشور تجلیل کرد.
شماری از چهره های فرهگی کشور های ترکمنستان، افغانستان و ایران و همچنین مقامات دولتی افغان و کنسولگری ترکمنستان در شهر هرات نیز در آن شرکت داشتند.
شرکت کنندگان در این مراسم، علاوه بر بررسی دوران امپراتوری سلجوقی ها، با ارائه مقالاتی در مورد نحوه حکومت سلاطین این سلسله، یادگارهای معماری باقی مانده از این دوره را ستودند.
سلجوقی ها یا سلاجقه، نام امپراتوری شاهان سلسله آل سلجوق بوده است که در قرن های یازدهم و دوازدهم میلادی بر بخش های بزرگی از آسیای غربی به ویژه کشورهای آسیای میانه، افغانستان، ایران، ترکیه، عراق و برخی از کشورهای حوزه خلیج فارس حکومت داشته اند.
بشیر احمد درویشی، معاون انجمن فرهنگی ترکمن های افغانستان و از برگزار کنندگان این مراسم، هدف از برگزاری این مراسم را یادبود از افتخارات امپراتوری سلجوقیان و تاثیر آن بر منطقه به ویژه کشورهای اسلامی خوانده است.
به گفته برگزار کنندگان این مراسم، یادبود از شاهان ترکمن نخستین گام در راستای معرفی فرهنگ و زبان ترکمنی در منطقه بوده و قرار است در آینده این برنامه با یادبود و نقد مشاهیر ترکمن به ویژه شعرا و نویسندگان آن ادامه یابد.
توزیع و پخش کتابی با عنوان "نگاهی به تاریخ و فرهنگ ترکمن ها" که در آستانه برگزاری این سمینار تالیف شده است و همچنین بازدید از آثار تاریخی شهر هرات از دیگر برنامه های این سمینار است.
'توسعه ادب و هنر'
محمد صالح سلجوقی، عضو پارلمان افغانستان و یکی از
سخنرانان این مراسم معتقد است که این امپراتوری تنها از بعد سیاسی و نظامی
قابل ارزیابی نیست، بلکه به گفته او این امپراتوری با ایجاد و ارتقای
نظامیه ها و مدارس علوم دینی و تجربی و همچنین توسعه ادب و هنر، به ویژه
هنر معماری خاص این دوره، از جایگاه ویژه ای برخوردار بوده است.
کتاب "نگاهی به تاریخ و فرهنگ ترکمن ها" در آستانه برگزاری سمینار تالیف شده است
به عقیده آقای سلجوقی، نشانه های معماری این عصر در طاق ها و گنبدهای مساجد قدیمی اصفهان، گرگان، ری و همدان و همچنین گنبدهای کابوس و نظام الملک که منقش با خط کوفی است نمایان است.
بیشترین آثار معماری به جا مانده از امپراتوری سلجوقیان، در ایران به ویژه در شهر اصفهان که پایتخت این امپراتوری بوده، دیده می شود، اما در افغانستان به ویژه در مناطق غربی این کشور که زمانی تحت سیطره سلجوقیان بوده، بیشتر آثار باقی مانده معماری از دوره های غزنویان، غوریان و تیموریان است.
مشهور ترین معماریهای باقی مانده دوره سلجوقیان در شهر اصفهان، آرامگاه ملکشاه و سلطان سنجر سلجوقی، خواجه نظام الملک و همچنین مساجد جامع اصفهان، کاشان و اردستان است.
مقامات محلی هرات و فرهنگیان شرکت کننده در این مراسم، برگزاری این سمینار را گامی در راستای شناسایی تمدن های گذشته و روشی برای اغنای فرهنگ و هنر امروزی منطقه خواندند.
این نخستین مراسم از این دست است که با شرکت فرهنگیان ترکمن از کشورهای مختلف در شهر هرات برگزار شده است.
اجرای زنده موسیقی سنتی ترکمنی با حضور نوازندگان و آوازخوانان سنتی از سه کشور ترکمنستان، افغانستان و ایران، جالب ترین بخش های این مراسم بود.
با آغاز بحران و جنگ در افغانستان، برگزاری مراسمی از این دست نیز رو به فراموشی رفته بود، اما پس از سقوط حکومت طالبان، فرهنگیان اقوام مختلف در این کشور، تلاش کرده اند تا سنت ها و فرهنگ دیرینه خود را کم کم احیا کنند.
هم اکنون بیشتر ترکمن های افغانستان که خود را بقایای سلسله سلجوقی ها می دانند، در ولایات شمالی و غربی افغانستان سکونت دارند و علاوه بر کشاورزی و دامداری، قالی بافی از اصلی ترین پیشه های آنان است.
پرورش اسب و گوسفند قره قل و کرم ابریشم نیز از دیگر پیشه های رایج آنان است.
کتاب "نگاهی به تاریخ و فرهنگ ترکمن ها" نوشته عبدالمجید توران، جمعیت ترکمن های ساکن در افغانستان را که بیشتر در ولایات شمالی و غربی این کشور سکونت دارند، بیش از دو ملیون نفر تخمین زده است، هر چند این آمار رسمی نیست و از آنجایی که در سی سال گذشته شمارش جمعیت در افغانستان انجام نشده تائید یا رد این تخمین دشوار است.
ماخذ: بی بی سی
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2010/10/12 ساعت 8 قبل از ظهر موضوع | لینک ثابت
هرات ( ١٧ ميزان٨٩ ) : کنفرانس بین المللی بزرگداشت از یک هزارمین سالگرد تاسیس امپراطوری سلجوقیان با اشتراک شماری از شخصیت های فرهنگی و علمی کشورهای افغانستان، ترکمنستان و ایران در هرات افتتاح گردید.
در نخستین روز این کنفرانس که در تالار مولانا جلال الدین محمد بلخی شهر هرات برگزار گردید، به هنرنمایی گروه های موسیقی محلی کشورهای اشتراک کننده اختصاص یافته بود.
غلام نبی فراهی معین وزارت اطلاعات و فرهنگ که از جمله اشتراک کنندگان این کنفرانس بود در گفتگو با آژانس خبری پژواک از برگزاری این کنفرانس به عنوان یک اقدام مثبت فرهنگی در راستای شناخت تاریخ کهن گذشته نام برد.
به گفته آقای فراهی این گونه کنفرانس ها سبب نزدیکی ملت ها و ياد بود از تاريخ کهن ما مى باشد.
قرار است این کنفرانس فردا با سخنرانی و خوانش مقالات در مورد سلطنت سلجوقیان پیگیری شود.
سلجوقیان یا آل سلجوق نام خاندانی است که در قرن های پنجم و ششم هجری( مطابق با قرن ١١ و ١٢ میلادی) بر بخش های بزرگی از آسیای غربی حکومت کردند.
سلجوقیان در اصل بومیان ترکمن بودند که در دوران پادشاهی سامانیان در اطراف دریاچه آرال، سیردریا و آمودریا می زیستند.
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2010/10/10 ساعت 9 قبل از ظهر موضوع | لینک ثابت
ای فلــــــک ایــــندی منی ســــن چشــــــم گــــریان ایلـــمـــه
یاقدینگ هــجــــــــــــران اودینا بغریمنــــی بــریان ایلــــمـــه
چکــــمدیک درد غالمـــــادی هم خستـــه و بیمــــــــار مــــن
ایسله سنـــــگ الغیـــــن بو جان ظلـــم و ستــــم کان ایـلمـــه
گیزمیشــــم بیـــگانه لــــر ملکیــــن زحمــــت لــــر چکـــــیب
ایـــــندی سارالتـــــما یــوزیم محــتــــــاج بیـــر نان ایلــمــــه
من کبــــی بیچـــاره لــــر کــــــــاندیر بو توپـــراقــــدا مــــدام
بیـــرجه رحــــم ات مبتـــــلای درد هجــــــــــران ایـــــلمـــــه
هر کیشــــی یاقســـــا نفاق و همــــده هجــــران شعــله سیــن
گورمه سـیـــــن راحــــــت یــــوزی دردینه درمان ایلــــمـــه
بـــیرمه گیــــل زحمـــــت منگا اینـــــدی قراریم غالــمــــــادی
بـــیـوفا ســـــن ای فلــــک حالـیــم پریشـــــــــان ایــــلمــــــه
نورمحمد قویاش " قاریزاده"
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2010/10/6 ساعت 8 قبل از ظهر موضوع | لینک ثابت
عید مبارک
Happy Eid
بیرمینگیز غوتلی مبارک بولسین
Bayraminiz kutlu Mubarek olsun
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2010/9/8 ساعت 8 قبل از ظهر موضوع | لینک ثابت
بگــــذار کـه با جـــرعه و با باده بمیـــــرم
در بحــــث حمـــاقت نکـــند ساده بمیـــــرم
بگـــــذار به آن یار بخنـــدم که دلــــش را
در بند ســــــــر زلــف کسی داده بمــیــرم
بگـــذار که ماننـد هــزاران سـگ ولگـــرد
ســـوزن بخـــورم بر سر این جاده بمیــرم
بگذار دو صــد جرعــه بنوشــم ز شرابش
افتــــاده و افتــــــاده و افتــــاده بمیــــــرم
ای عشـــق! گرفتـی و مرا در قفــس غـــم
ای عشـــق! رها کــن که مـن آزاده بمیـرم
آنقـــــدر نفــس بر ســرمن کرده قیــــامـت
اســــباب جـــنازه بکـــن آمـــاده بمیـــــرم
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2010/8/25 ساعت 10 قبل از ظهر موضوع | لینک ثابت
یتیب گیلن مبارک رمضان آیینی جمله وطنداشلاریمیزا و جهان
مسلمانلارینا مبارک بولسین دیان ، خدایم بول مبارک آیلارینگ
حرمتینه اولکامیزدا آراملیق و آسوده لیغی همیشه لیک نصیب
ایتسین.
Dear all wish you happy RAMADAN, i hope because of this holly month Allah will keep us and our homeland peaceful
حلول ماه مبارک رمضان ، ماه بهار قرآن ، روشنی قلوب و تزکیه نفوس بر مسلمین جهان مبارک باد.
Ramazan ayini cumle vatandaslarimiza ve butun dunya Muslumanlarina mubarek olsun dileriyle Allahtan temenni ediyorum ki bu mubarek ayin bereketine ulkemizde huzuru dayimi eylesin
حرمت بیلن: نورمحمد قویاش " قاریزاده"
نوشته شده توسط نورمحمد قویاش قاریزاده در 2010/8/8 ساعت 2 بعد از ظهر موضوع | لینک ثابت
درباره وبلاگ
عزیز حرمتلی دوستلار! بو وبلاگیمیزینگ آچیلیشینینگ اصل مقصدی فرهنگی و اجتماعی یول لردن ملتیمیزه خدمت ایتمک ، دوستلاریمیرینگ یازان شعر مقاله لرینی یاینلاب و بیر بیریمیزینگ فکریندن فایده لانیب ال اله بریب اونگه گیتمک دیر.
Dear Friends! the aim of this weblog is only to improve the cultural and social activities in the main time to share the experience among the all friends in order to help each other and to have a good future.
دوستان گرامی! هدف اصلی این وبلاگ فقط خدمت به مردم خود از طریق فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی و همچنان تبادل افکار بین دوستان میباشد، و همچنان نشر شعر ، مقالات و طنزهای ارسالی دوستان و دست به دست هم داده بسوی ترقی و پیشرفت.
Degerli Arkadaslar! Bu blogfamizin acilisinin asil gayesi milletimize kulturel yonlerden yardem etmek ayni zamanda arkadaslarla fikirlerimizi paylasmak ve arkadaslarimizin yazmis olduklari, sir makalelerini bu weblogimizda yayinlamak, ve el ele verip guzel bir gelecek icin caba harcamak.
فهرست اصلی
دوستان
پیوندهای روزانه
نوشته های پیشین
طراح قالب
POWERED BY
